Skagen: Stad tussen twee zeeën

Naar het noorden toe wordt Denemarken smaller en smaller, tot het als een smalle landtong in zee uitloopt. Helemaal op het uiteinde van deze Punt van Skagen ligt – inderdaad – Skagen, een verrassend leuk kunstenaarsstadje. Met nog twee extra troeven: botsende branding en een wandelende woestijn.

Niet veel badplaatsen kunnen zeggen dat ze aan twee zeeën tegelijk liggen. De noordelijkste stad van Jutland wel. Aan de oostkant is het centrum van de stad,  met terrasjes aan de vissershaven. Hier ligt Skagen aan het Kattegat, de zee die in open verbinding staat met de Oostzee. Vijf kilometer naar het westen komen de golven van het Skagerrak, een uitloper van de Noordzee, aan land. Het allermooist zijn de twee zeeën te zien op de punt van Grenen, een paar kilometer van het centrum.

Kruisende waterstrepen
Het botsen van de branding is een fenomeen. De golven van de Noordzee komen uit het westen aanrollen, het water van de Oostzee uit het oosten. Boven Skagen ontmoeten ze elkaar. De witte kruisende waterstrepen vormen een bijna perfect wit ruitpatroon in de blauwe zee. Mensen trekken hun schoenen uit, rollen de broekspijpen omhoog en stappen aan weerszijden van de laatste decimeters strand het water in: de rechtervoet in de Oostzee, de linker in de Noordzee. Maar niet te ver want de stromingen rond de punt zijn verraderlijk, zo waarschuwen de borden. 

Vliegeraars
Een stukje zuidelijker waar de landtong weer wat breder is, zijn de golven wel veilig. En zoals aan bijna alle Deense stranden zijn ze heerlijk rustig. Op het strand bij Gamle Skagen is een handjevol kinderen aan het vliegeren, er zijn zwemmers, zonnebaders, brandingduikers en ijsjeseters en een jongetje dat met zijn vader stenen  zoekt – de kusten van Denemarken zijn beroemd om de hoeveelheid barnsteen die er te vinden is. Verder is er vooral heel veel ruimte op het eindeloze strand.

Gammelt
Skagen is een geliefde weekendbestemming voor Kopenhagenaars en voor liefhebbers van de Skagense School. Deze ‘school’ bestond uit tientallen Scandinavische schilders die zich in de 19de eeuw lieten inspireren door het licht, de zee, de kleuren van het zand en de taaie vissersbevolking van Skagen. In het Skagens Museum en de voormalige ateliers van schilders als Krøyer en Ancher zijn hun werken te zien. De rode daken van het stadje herbergen nog veel meer kunst, en antiek en curiosa. Let op de aanduidingen Antik, Galleri en Gammelt.          

Grootste zandverstuiving
Tien kilometer naar het zuiden ligt Skagens tweede troef. Råbjerg Mile, aan de kust van het Skagerrak, is de grootste en snelst bewegende zandverstuiving van Noord-Europa. Het is een indrukwekkend natuurgebied én een fantastische speelplek om te klauteren en ravotten. Na elke storm zien de zandduinen er anders uit. Geholpen door de westenwinden wandelen ze jaarlijks zo’n vijftien meter oostwaarts. Naar verwachting zullen ze in de 23e eeuw de kust van het Kattegat bereiken. 

Kerk onder het zand
De kerk Tilsandede Kirke zal het niet meer deren. De inwoners van de Punt van Skagen zijn al langer gewend aan stuivend zand. Eeuwenlang moesten de kerkgangers zich op zondag vaak letterlijk een weg door het zand graven om naar de preek te kunnen luisteren. In 1975 werd de strijd als verloren beschouwd en de kerk gesloten. Alleen de toren is nog zichtbaar, als symbool voor al die andere huizen, boerderijen, vuurtorens en kerken die het moesten opgeven tegen zee, wind en zand.

Leave A Comment