Reisverhaal: Cruise met de Plancius rondom Spitsbergen

Ik ben de gelukkige persoon, die een expeditie-cruise mag gaan meemaken. Het wordt een kennismaking met de laatste wildernis van Europa, geen contact met de buitenwereld, prachtige vergezichten, hoge bergtoppen, oogverblindend mooie gletsjers, een enorme variëteit aan vogels en bloemen en ontmoetingen met ijsberen en walrussen. Allemaal samengebundeld in een pakketje vol herinneringen. Hieronder volgt een scheepsblog met mijn ervaringen aan boord van de Plancius:

Dag 1     08.07

Na een vroege vlucht aankomst in het afgelegen Spitsbergen. Ondanks de ligging is de temperatuur aangenaam met 7 graden. Omdat inscheping pas vanaf 16.00u mogelijk is heeft iedereen de tijd om het stadje Longyearbyen te voet te ontdekken. Maar pas op ga niet buiten het stadsgebied, want dan kom je officieel in het leefgebied van de ‘polar bear’. Overal zie je hiervoor waarschuwingsborden. Je kan alleen buiten de stadgrenzen als je een zwaar kaliber pistool meeneemt. Het stadje heeft een museum, wat zeer de moeite waard is. Daarnaast nog enkele restaurantjes en winkeltjes. Vanuit het drukke Nederland bezien, blijft het bewonderenswaardig dat mensen op deze afgelegen locatie kunnen aarden. Het is klein en over het algemeen zijn het barre omstandigheden.

Inscheping aan boord is meteen via de zodiacs. Het is een drukke expeditie cruise dit keer. Volle bak aan boord. Op drie na is de maximum capaciteit van 114 bereikt. De namiddag en avond staan in het teken van een voorstelronde en een korte introductie wat ons allemaal te wachten staat. Daarna een diner en het in ontvangst nemen van de rubberen laarzen, die nodig zijn voor de landingen aan wal. Het schip vaart ondertussen de inham uit en trekt noordwaarts. De verwachting is dat we niet helemaal rondom Spitsbergen kunnen varen, maar dat we wel een eind de Hinlopenstraat in kunnen ten oosten.

Dag 2     09.07

Het is inmiddels wel duidelijk waar de naam Spitsbergen vandaan komt. Gegeven door Willem Barentsz en zijn crew, vanwege de vele spitse bergtoppen, het zijn er niet een paar, maar echt veel met een puntige top al dan niet bedekt met sneeuw. Een uniek en prachtig landschap wat zijn gelijke niet kent. De dag begon met een kraakheldere lucht en een kalme zee. We lagen in de Monaco-fjord vlak voor de 14th of July-gletsjer, vernoemd naar de Franse feestdag. Een bijzonder aangezicht, zeker in combinatie met de zon. Na een zorgvuldige briefing over de do’s and donts bij de zodiac-excursies was de eerste een zodiac-cruise die langs de gletsjer zou varen en langs de rotsen, waar vele vogels nestelen. Zo hebben we vandaag de drieteenmeeuwen, zeekoeten en papegaaiduikers gezien. De gletsjer blijft iets bewonderenswaardigs. Dichtbij de gletsjer hoor je het afgebrokkelde ijs ‘ploppen’. Dit geluid ontstaat omdat de lucht in het ijs eindelijk vrijkomt, omdat het ijs smelt in het water.

Na deze zodiac-cruise zonder landing volgde een lunch en daarna een landing in de Kongsfjorden. Doel van deze landing is de nederzetting Ny Londen, waar in een korte periode marmer gewonnen werd, overigens zonder succes. Oceanwide geeft de deelnemers een keuze uit drie gradaties. Een drie, twee of een uur durende landing. Bij de drie uur durende gaat de groep hoger klimmen met vele uitzichten en weinig uitleg. Bij twee uur is de wandeling over vlak terrein en wordt er onderweg een aantal keer gestopt om te vertellen over wildlife, bloemen en de historie. De gidsen zijn allen zeer kundig, vriendelijk en behulpzaam naar de gasten. Ik heb gekozen voor de uitdagende beklimming en de beloning was inderdaad een prachtig uitzicht over de Kongsfjorden met in de verte drie gletsjer armen en drie puntige bergtoppen die vernoemd zijn naar de Scandinavische Kongs: Svea, Dana en Norge. De wandeling naar beneden gaat sneller en onderweg zien we een aantal rendieren en verschillende soorten vogels, waaronder de kleine sneeuwgors.

Na een korte stop aan boord van de Plancius voor anker gegaan bij Ny Alesund. De hoogstgelegen plaats ter wereld. Er wonen afhankelijk van het seizoen 50 tot 200 mensen, die allen onderzoek doen en uit alle windstreken komen. Er wordt niet aangelegd in de haven, vanwege de hoge kosten. Daarom weer aan land gegaan met de zodiacs. Het plaatsje bestaat uit een aantal houten huisjes, een bar, postkantoor, een winkeltje en een klein museum. Je mag niet van de weg af, vanwege ijsbeer-gevaar, maar ook omdat in de tussenliggende toendra’s vogels nestelen. Een daarvan is de brandgans, die met kleintjes over het groene toendra’s gras wandelen. De Noordse stern is een vogel die zijn territorium zeer goed beschermd, door al krijsend naar mensen toe te vliegen. Het helpt om dan je hand boven je hoofd te houden.

Dag 3     10.07

Een dag vol pech. De wetten van een exotische bestemming werden duidelijk. Gisteravond werd waterpokken geconstateerd bij een van de gidsen. Aangezien dit zeer besmettelijk is besloot de kapitein dat hij direct van boord moest. Maar hoe doe je dat in onherbergzaam gebied? Een helikopter wordt alleen ingezet bij levensbedreigende situaties, andere boten varen er nauwelijks en wil je niet opschepen met jouw probleem. Het plaatsje Ny Alesund zit ook niet op een besmettelijk persoon te wachten, dus werd besloten om terug te varen naar Longyearbyen. Dit stuitte op verzet en onbegrip bij enkele passagiers, omdat men dacht een gehele dag kwijt te zijn. De briefing hierover verliep daardoor een beetje chaotisch, maar het werd duidelijk dat je werkelijk in niemandsland bent. In de vroege ochtend waren we in Longyearbyen en het weer was dermate slecht, dat de dag weinig goeds beloofde. We voeren weer noordwaarts en zouden nog een landing proberen te maken bij Alkhornet, een broedplaats voor vele vogels, maar door de sterke wind, hoge golven, regen en mist werd besloten niet aan land te gaan. Mist is een reden, omdat men altijd goed zicht moet hebben op ijsberen. Pas als zeker is dat die niet in de buurt zijn, kun je aan land.

De gehele dag zijn we aan boord gebleven en bestond uit eten, rusten, lezen en luisteren naar presentaties, een over geologie en een over ijs. De gidsen kunnen hier zeer interessant over vertellen, met gebruik van powerpoint. De presentatie over ijs maakte duidelijk dat de gletsjers met een abnormale snelheid aan het ‘terugtreden’ zijn.

Na het diner was het weer rustiger en voeren we weer in het noordwestelijke gedeelte. Mooie uitzichten op besneeuwde bergtoppen en vogels die met het schip meevlogen.

 

Dag 4     11.07

Vandaag de dag die dag 3 deed vergeten. Een vroege wake up call, om 06.00u opstaan voor een twee uur durende zodiac cruise. En dit werd beloond met drie ijsberen. Een moeder en twee kleintjes. Ze liepen langs het strand en we hebben ze een half uur kunnen volgen. Bijzonder indrukwekkend om deze grote beesten van zo dichtbij te mogen aanschouwen. Na de ijsberen hebben we weer een aantal vogels gespot, zoals de konings eider. Het is overigens opvallend om te zien hoe verschillend de mensen deze expeditie ervaren. De meesten worden wild van de ijsberen en anderen doen alles om bepaalde vogels te spotten. Weer anderen vinden het prima dat ze er zijn. Na de zodiac cruise terug aan boord voor ontbijt en het delen van elkaars ervaringen. De omgeving van de Liefdefjord is schitterend met drijvend ijs en besneeuwde bergen aan beide zijden. Aan het eind vindt men de Monacobreen, een imposante gletsjer. Hier varen we langs en gaan verder niet van het schip af. De meeste mensen staan deze ochtend dan ook op het dek, de brug of binnen in de observation lounge om al het moois te kunnen zien. Na de lunch is het tijd om even te rusten…denk je…maar dan wordt omgeroepen dat er op een afstand walvissen gespot zijn. Iedereen dus weer op dek en uiteindelijk zien we drie ‘gewone’ vinvissen, het op een na grootste soort walvis. Lastig om hier een mooie foto van te maken, omdat hij niet zoals bij Andenes een mooie staart in de lucht gooit bij het duiken. De afstand van de beesten is ongeveer 100 tot 200 meter, maar het schip mindert vaart en je kunt het gespuit van de walvissen goed horen.

Om 16.00u gaan we voor een landing. Wederom gekozen voor een lange wandeling, de groep is inmiddels kleiner geworden. Wederom wordt er onderweg niet veel verteld. Hier en daar wordt gestopt en wat verteld over bloemen, de geologie van het gebied of een vossen-val. Halverwege de wandeling wordt voorgesteld om een piramide-vormige berg te beklimmen. Het lijkt onmogelijk, maar met 18 man gaan we naar de top. Drie kwartier later hebben we het bereikt en staan we op 500 meter in de sneeuw te genieten van een ongelofelijk mooi uitzicht. De mensen beneden zijn stippen, het schip ziet eruit als speelgoed en verder zie je helemaal niets, behalve bergtoppen, sneeuw een stromende rivier. Als er niets gezegd wordt, wordt je overvallen door de stilte. Ook dat is een bijzondere ervaring. Een aantal deelnemers lijkt zichzelf nog niet goed te kennen en strompelt zich een weg naar boven. Naar beneden vergt nog meer concentratie en het lijkt dat de gids deze berg toch een beetje onderschat heeft.

Dag 5:   12/07

Een normale start om 08.00u vandaag. We zijn inmiddels gearriveerd ten noorden van de Hindelopenstraat bij de Sorgfjord. Een locatie waar Nederlandse walvisvaarders zijn afgeslacht door twee Franse oorlogsschepen. 400 jaar geleden, maar de Franse gids is er nog steeds trots op dat de Nederlanders verslagen zijn. Er zijn graven van Nederlandse walvisvaarders en een kruis te vinden, dit ter herinnering aan de gevallen mannen (wel later opgezet). Belangrijker was dat er 3 walrussen op het strand lagen uit te rusten. Vanaf 30 tot 50 meter op het water hebben we deze dieren benaderd. Walrussen zijn op zoek naar eten en rusten daarna dagen uit op het strand. Het zijn sociale dieren en ze zijn daarom vaak in grote getalen te vinden.

Na de lunch werd er wederom een wandeling aangeboden. Ditmaal in het gebied Faksevågen in de Lomfjord. Wederom gekozen voor de grote klim. Drie uur met een aantal steile hellinkjes, waarbij het eindpunt een fenomenaal uitzicht was op 350 m hoogte. Onderweg een tweetal rendieren gekomen en de sneeuwhoen, die vrij rustig bleef zitten, zodat een foto maken eenvoudig was. Fotografie is ook een van de redenen om deze reis te maken. Camera’s zijn in alle soorten en maten aanwezig.

Na de wandeling weer aan boord met de zodiacs, waar een heerlijk drie-gangen diner wachtte. Deze avond was er nog een verrassing. We zijn langs Alkefjellet gevaren met een zodiac cruise. Deze locatie is bijzonder vanwege de vormen van de rotsen en het feit dat hier 20.000 zeekoeten nestelen. Een indrukwekkend gezicht om deze vogels te zien vechten om een goed plekje op de rots, waar ze veilig zijn voor de poolvos. En om ze te zien duiken naar beneden op zoek naar vis en dan blijkt dat het ook goede zwemmers zijn, wat goed te zien is in het heldere water. Als ze zwemmen hebben ze wel wat weg van pinguïns. Om 0.30u gaan we weer aan boord, terwijl het nog klaarlicht is. Aan boord wacht de hotelmanager ons heb met warme chocomel met of zonder rum. Een heerlijk slaapmutsje.

Dag 6:   13/07

We varen vandaag de Hindlopen Straat binnen. Gisteren werd ons gemeld dat we het eerste schip gaan zijn dat rondom Spitsbergen gaat varen. Het is niet zeker dat we het gaan redden, maar het doel is om door het ijs te gaan. Ervoor zijn we nog aan land gegaan voor de laatste landing voor de komende twee dagen. Een prachtige wandeling over de Arctische woestijn. Een heuvelachtig landschap (de spitse bergen zijn hier aan de oostzijde inmiddels verdwenen) vol met kiezels en een paar mossen. In de verte een grote ijsvlakte, gletsjer die uitloopt in zee. De uitgestrektheid van het landschap is overweldigend. Je kan 360 graden kijken en je wordt overvallen door de desolaatheid. Doordat de zon zich af en toe laat zien wordt het door het kleurenspel nog specialer. De ervaring werd compleet gemaakt door op het eind een groep walrussen te bekijken. Vanaf 30 meter is het fascinerend om de bewegingen en geluiden van deze beesten te aanschouwen. Er werd 45 minuten de tijd gegeven om het ideale plaatje te schieten. Gedurende deze tijd zwommen er ook nog drie walrussen voorbij die af en toe hun kop omhoog staken.

In de middag is het prachtig zonnig en rustig weer en banen we onszelf een weg tussen de ijsschotsen door. Het schijnen ideale voorwaarden te zijn om ijsberen te spotten op het ijs, maar helaas. Het getuur door de verrekijkers sorteert geen effect. In de avond volgt een Arctische barbecue, de meest bizarre locatie ooit. Op het achterdek met een zakkende zon (niet ondergaand) en allemaal ijs om ons heen.

 

Dag  7 en 8:        14 & 15/07

Deze twee dagen wordt duidelijk hoe onvoorspelbaar een expeditie cruise kan zijn. Het weer is inmiddels omgeslagen en met een windkracht 7 en 4 meter hoge golven is het duidelijk dat we deze dagen niets kunnen doen. Het doel was om op een vaste ijsvlakte bij Kong Karlsland naar ijsberen te spotten, maar dit wordt onmogelijk gemaakt door de hoge golven. Er wordt besloten om naar Edgeøya te varen. Dit betekent de gehele dag aan boord. Bij Edgeøya aangekomen is het duidelijk dat ook hier geen landingen mogelijk zullen zijn. In de ochtendbriefing wordt medegedeeld dat we nu naar de Hornsund varen, wat ook weer een dag zal duren.

Dag 9:   16/07

Yes, we mogen eindelijk weer van boord. Helaas bleek de Hornsund niet bereikbaar, omdat er grote stukken ijs voor de ingang lag. Hierdoor zijn we doorgevaren naar de Bellsund en gaan we aan land na de lunch. Maar nog geen 10 minuten aan land zien we een ijsbeer op 200 m afstand. We hadden hem gestoord bij zijn middagdutje en hij had besloten om zijn heil elders te zoeken. Ondanks dat de beer van ons vandaan liep betekende dit dat we weer in de zodiacs moesten en terug naar het ‘moederschip’. De beer werd nog even gevolgd en toen hij heel snel heel ver weg was, werd besloten alsnog een landing te maken op dit gebied. Een mooie wandeling over de toendra volgde met enkele stops o.a. bij Bamsebu. Een locatie waar honderden botten van beluga walvissen lagen die hier gevangen waren in de jaren 30.

Terug aan boord was er nauwelijks tijd om op adem te komen, want na een uurtje gingen we weer van boord in de Recherchefjord. We kregen de kans om op eigen gelegenheid de toendra en het heuvelachtige landschap te ontdekken. De gidsen waren verspreid over een gebied, waar we ons vrij konden bewegen. Nog een laatste keer genoten van de weidsheid, stilte en het onbeschrijfelijke mooie landschap.

In de avond het afscheidsdiner met de Russische kapitein aan tafel en een middernachtzon bij het laatste drankje aan de bar.

 

Dag 10: 17/07

Na het ontbijt van boord. De groep wordt opgesplitst in mensen die al naar huis zijn gevlogen met een vroege vlucht, mensen die nog in Longyearbyen blijven en mensen die later op de dag naar huis vliegen. Het avontuur is nu echt ten einde.

Kijk op de website van Buro Scandinavia voor het expeditie cruise aanbod

Comments
One Response to “Reisverhaal: Cruise met de Plancius rondom Spitsbergen”
  1. prachtig, om jaloers op te zijn.
    in voorjaar met cruise gegaan, naar de zo machtige fjorden, maar dit is het ultieme trip. Er over om na te denken ook zo’n trip te maken.
    dank voor je prachtige foto’s.

Leave A Comment